მთავარი

იხილეთ აქ

ბავშვთა ქორწინება საქართველოში კვლავ ერთ-ერთ მწვავე სოციალურ პრობლემად რჩება, მიუხედავად იმისა, რომ კანონმდებლობა ქორწინებას მხოლოდ სრულწლოვან ასაკში ნებადართულია. პრაქტიკაში მაინც გვხვდება არასრულწლოვანთა დაურეგისტრირებელი ქორწინებები, ნიშნობის შემთხვევები და იძულებითი თანაცხოვრება, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მხოლოდ სამართლებრივი ჩარჩო პრობლემის აღმოსაფხვრელად საკმარისი არ არის.   

პრობლემის რეალური მასშტაბის შეფასება რთულია, რადგან არასრულწლოვანთა ქორწინების შესახებ სრულყოფილი და სეგრეგირებული სტატისტიკა არ იწარმოება. მრავალი შემთხვევა რჩება სამართალდამცავი ორგანოების ყურადღების მიღმა და საზოგადოებისთვის ცნობილი ხდება მხოლოდ უკიდურესად მძიმე ისტორიების დროს. ეს გარემოება ბავშვთა ქორწინებას „უხილავ პრობლემად“ აქცევს, რომელიც რეალურად ფართოდ არის გავრცელებული.

საზოგადოებრივ დისკურსში ხშირად გვხვდება მცდელობა, ბავშვთა ქორწინება ეთნიკურ ან რელიგიურ უმცირესობებს დაუკავშირდეს. მსგავსი მიდგომა პრობლემის გამარტივებულ და სახიფათო ინტერპრეტაციას იწვევს, რადგან ყურადღებას აშორებს მის რეალურ გამომწვევ მიზეზებს და სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას ამცირებს. ბავშვთა ქორწინება არ წარმოადგენს რომელიმე ჯგუფის ტრადიციას — ის სოციალური უთანასწორობის, სიღარიბისა და გენდერული დისკრიმინაციის შედეგია.

ადრეული ქორწინება განსაკუთრებით მძიმე შედეგებს იწვევს გოგონებისთვის. იზღუდება განათლების მიღების შესაძლებლობა, იზრდება ოჯახში ძალადობისა და ჯანმრთელობის გართულებების რისკი, ხშირია ნაადრევი ორსულობა და სოციალური იზოლაცია. არასრულწლოვან გოგონებს ხშირად არ გააჩნიათ ავტონომია და კონტროლი საკუთარ ცხოვრებაზე, რაც მათ მომავალს მნიშვნელოვნად ზღუდავს.

ისტორიული გამოცდილება აჩვენებს, რომ მძიმე სოციალურ-ეკონომიკურ პირობებში ბავშვთა ქორწინება კიდევ უფრო ფართოდ ვრცელდება. 1990-იან წლებში, როცა სახელმწიფო ინსტიტუტები სუსტ მდგომარეობაში იყო, ადრეული ქორწინება ხშირად აღიქმებოდა როგორც „დაცვის“ ან „გამოსავლის“ გზა. თუმცა რეალურად, ეს პრაქტიკა გოგონებს კიდევ უფრო დაუცველ მდგომარეობაში აგდებდა და მრავალი წლის განმავლობაში ზღუდავდა მათ თავისუფლებასა და თვითრეალიზაციას.

დღევანდელ რეალობაში პრობლემა ფორმით შეიცვალა, მაგრამ შინაარსობრივად კვლავ აქტუალურია. მიუხედავად გარკვეული პროგრესისა, სოციალური და ეკონომიკური ბარიერები კვლავ არსებობს და სხვადასხვა ჯგუფზე არათანაბრად აისახება. ბავშვთა ქორწინების წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლა მხოლოდ მაშინ იქნება შესაძლებელი, როდესაც სახელმწიფოს პოლიტიკა მიმართული იქნება არა მხოლოდ კანონის გამკაცრებაზე, არამედ განათლების, სოციალური დაცვისა და გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფაზე.

 

           ადრეული ქორწინების არსებობის ძირითადი მიზეზები

ბავშვთა ქორწინების გავრცელებას საქართველოში ხელს უწყობს რამდენიმე ერთმანეთთან გადაჯაჭვული ფაქტორი:

• სიღარიბე და ეკონომიკური დაუცველობა

• განათლებაზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა

• დასაქმების დაბალი პერსპექტივა, განსაკუთრებით გოგონებისთვის

• გენდერული სტერეოტიპები და პატრიარქალური ნორმები

• სახელმწიფო ინსტიტუტების სუსტი რეაგირება და კონტროლი

• სოციალური უთანასწორობა და რეგიონული ჩამორჩენილობა

• უსაფრთხოების შიშით ან „ოჯახის დაცვის“ მოტივით მიღებული გადაწყვეტილებები    

 პროექტის შესახებ კითხვარი: იხილეთ აქ

კითხვარის შედეგების ანალიზი (9 რესპონდენტის საფუძველზე)

კითხვარის მიზანი იყო ნაადრევი ქორწინების მიმართ საზოგადოების დამოკიდებულების, ინფორმირებულობისა და აღქმის შესწავლა.

რესპონდენტების უმრავლესობის აზრით, ქორწინებისთვის იდეალური ასაკი 22–25 წელია (55.6%). შედარებით მცირე ნაწილმა მიიჩნია, რომ ქორწინება 18–21 წლის ასაკშიც არის მისაღები (22.2%), ხოლო 26–30 წელი იდეალურ ასაკად დაასახელა რესპონდენტთა 22.2%-მა. 30 წელზე ზემოთ ასაკი არავის მიუთითებია, რაც აჩვენებს, რომ საზოგადოება ქორწინებას ძირითადად ახალგაზრდულ ასაკს უკავშირებს, თუმცა არა არასრულწლოვან პერიოდს.

ტერმინის „ნაადრევი ქორწინება“ განმარტებისას თითქმის ყველა პასუხი ერთ აზრზე თანხვედრია: რესპონდენტები ნაადრევ ქორწინებად მიიჩნევენ არასრულწლოვანი პირის, ანუ 18 წლამდე ბავშვის დაქორწინებას. რამდენიმე პასუხში ხაზგასმულია, რომ ეს პრაქტიკა ადამიანის უფლებების დარღვევას წარმოადგენს და ბავშვობის ასაკში ქორწინება ზიანს აყენებს ბავშვის განვითარებას.

კითხვაზე — არის თუ არა ადრეული ქორწინება ადამიანის უფლებების დარღვევა, რესპონდენტთა 55.6%-მა უპასუხა „დიახ“, ხოლო 44.4%-მა აღნიშნა, რომ ეს ზოგ შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს უფლებების დარღვევად. პასუხი „არა“ არავის მიუთითებია, რაც ცხადყოფს, რომ საზოგადოება ამ საკითხს კრიტიკულად აფასებს.

რესპონდენტების აზრით, ნაადრევი ქორწინების ძირითადი მიზეზებია განათლების ნაკლებობა (55.6%) და ტრადიციები (44.4%). ეკონომიკური პრობლემები არც ერთმა რესპონდენტმა არ დაასახელა მთავარ მიზეზად, რაც მიუთითებს, რომ პრობლემა უფრო სოციალური და კულტურული ფაქტორებით არის განპირობებული.

კითხვაზე, ვისზე ახდენს ნაადრევი ქორწინება ყველაზე დიდ გავლენას, რესპონდენტთა უმრავლესობამ (55.6%) აღნიშნა, რომ ეს პრობლემა გოგონებს ყველაზე მეტად აზიანებს, თუმცა 44.4% მიიჩნევს, რომ გავლენა ორივე სქესზე ერთნაირად ვრცელდება.

განათლებასთან დაკავშირებით, რესპონდენტთა 55.6%-ის აზრით, ნაადრევი ქორწინება ძალიან უარყოფითად მოქმედებს განათლებაზე, 33.3%-მა მიუთითა, რომ ნაწილობრივ აზიანებს, ხოლო ერთმა რესპონდენტმა აღნიშნა, რომ არ იცის. პასუხი „არ მოქმედებს“ არ დაფიქსირებულა.

ფსიქოლოგიურ ჯანმრთელობასთან მიმართებით შედეგი საკმაოდ ერთმნიშვნელოვანია: რესპონდენტთა 88.9% მიიჩნევს, რომ ნაადრევი ქორწინება ფსიქოლოგიურ ზიანს აყენებს ადამიანს. მხოლოდ ერთმა რესპონდენტმა აღნიშნა, რომ ამ საკითხზე ზუსტი პასუხი არ აქვს.

კითხვაზე — ზრდის თუ არა ნაადრევი ქორწინება ოჯახში ძალადობის რისკს, 44.4%-მა უპასუხა „დიახ“, 44.4%-მა — „არ ვიცი“, ხოლო 11.1%-მა აღნიშნა, რომ არ ზრდის. ეს აჩვენებს, რომ საზოგადოების ნაწილს ამ საკითხზე მეტი ინფორმაციის მიღება სჭირდება.

რესპონდენტების უმრავლესობა დადებითად აფასებს პრევენციულ ნაბიჯებს: 55.6% სრულიად ეთანხმება, ხოლო 33.3% ეთანხმება იმას, რომ სკოლებში უნდა ტარდებოდეს საინფორმაციო შეხვედრები ნაადრევ ქორწინებაზე. მხოლოდ ერთმა რესპონდენტმა ჩათვალა, რომ ეს საჭირო არ არის.

კითხვაზე, აღიქვამს თუ არა საზოგადოება ამ პრობლემას საკმარისად სერიოზულად, პასუხები ასე გადანაწილდა: 55.6%-ის აზრით — ნაწილობრივ, 22.2% ფიქრობს, რომ დიახ, ხოლო 22.2% — რომ არა. ეს მიუთითებს, რომ პრობლემა ჯერ კიდევ ბოლომდე გააზრებული არ არის.

ბოლოს, რესპონდენტებმა აღნიშნეს, რომ ნაადრევი ქორწინების თავიდან ასაცილებლად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია განათლება და ცნობიერების ამაღლება — როგორც ბავშვებში, ისე მშობლებსა და თემის ლიდერებში. ხაზგასმულია, რომ ბავშვმა უნდა იფიქროს განათლებაზე, პიროვნულ განვითარებაზე და არა ქორწინებაზე. ასევე აღინიშნა, რომ აუცილებელია ტრადიციების გადახედვა და საზოგადოების ინფორმირება იმ ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ზიანის შესახებ, რომელსაც ადრეული ქორწინება იწვევს.

ტექსტის წყარო:ტექსტის წყარო

შეაჩერე ნაადრევი ქორწინება! автор: leila kiarimova